Fluido ez newtondarrak

Bigarren Hezkuntzako hirugarren mailako ikasle batek beste esperimentu bat egin du bere etxean. Oraingoan fluido ez newtondarren propietate nagusia erakusten duen bideoa grabatu du.

 
Maizena fluido ez newtondarra da uretan disolbatzen denean

Fluido newtondar baten biskositatea konstantea dela esan daiteke, tenperatura zehatz batean. Aplikaturiko ebakidura tentsioaren eta lorturiko deformazioaren arteko erlazioa lineala da. Uraren biskositatea, adibidez, oso txikia da eta ez da aplikaturiko indarrarekin aldatzen. Honelakoak dira ere aire, gasolina eta ardoa, presio eta tenperatura baldintza normaletan.

Fluido ez newtondar baten biskositatea ez da konstantea. Tenperaturaren eta aplikaturiko ebakidura tentsioaren arabera aldatzen da. Ondorioz, aplikaturiko tentsioa handia denean solido gisa jokatzen du eta tentsioa txikitzean likido gisa. Honelakoak dira, adibidez, pegamentoa, hortzetako pasta eta odola.

Azken hauek ez dute Isaac Newton-en legea betetzen. Newton zioen fluido bati aplikaturiko esfortzuaren eta fluidoaren erantzunaren artean erlazio lineala zela. Baina urte batzu geroago, jokaera ez-newtondarra zuten substantziak aurkitu zituzten zientzilariek.

Fluido ez newtondarrak ez dute linealtasuna erakusten biskositatea eta zizaila esfortzuaren arten Newton-en legeak dioenez, beraz, fluido ez newtondarrak dira.

Bideo gehiago:

https://www.youtube.com/watch?v=Mvabk8II188

https://www.youtube.com/watch?v=f2XQ97XHjVw

 

Alkimia, magia edo zientzia

Alkimia Kimikaren aintzidaria da. Orain dela 2000 urte, alkimista izeneko pertsona taldea urrea fabrikatzen saiatu ziren. Berrogeitabost minutuko iraupena duen dokumental honek alkimiaren kontzeptua eta jatorria azaltzen du, perfekzioa, jainkozko jakinduria eta hilezkortasunaren sekretua lotzeko artea.

Alkimistek lau sekretu nagusi zituzten:

1. Hilezkotarsunaren sekretua bilatu. Ia magikoa izan litekeen edabe magiko baten bilaketa, edabea edaten zuena hilezkorra bihurtuz.
2. Bizitza sortu.
3. Metalak urre bihurtu filosofoen arriaren laguntzaz (alkimisten ustetan arri honek urre bihurtu zezakeen edozein metal).
4. Bere gizatasuna ulertu edo plan espiritual berria aurkitu. Hau da filosofoen harria aurkitzeko modu bakarra.

Alkimista ezagunak izan ziren:

• Isaac Newton (zeintzilaria)
• Francesco Mazzola – Parmigianino (pintorea)
• Roger Bacon (filosofoa eta zientzialaria)
• Santo Tomás de Aquino (filosofoa eta teologoa)
• Tycho Brahe (astronomoa)

Olio esfera

Beti pentsatzen dugu likidoek "berezko" formarik ez dutela, baina ez da horrela. Likido guztien forma naturala esfera batekoa da. Gehienetan grabitateak galarazten du eta isuritako ontziaren forma hartzea eragiten du, baina dentsitate berdineko beste likido baten barruan aurkitzen direnean, Arkimedesen Printzipioaren arabera, likidoek pisua "galtzen dute" eta orduan "berezko" forma naturala hartzen dute.

Hurrendo bideoan, olioak forma esferikoa nola hartzen duen ikusten da. Hirugarren DBHko ikasle batek bere etxean egindako esperimentua da.

Dentsitate desberdineko hiru likido nahastean, likido bakoitza bere dentsitatearen arabera kokatzen da: olioa uretan flotatzen du baina alkoholean hondatzen da. Olioaren dentsitate bera duen ura eta alkohola nahastea prestatu daiteke, olioa olioa nahaste barruan orekan egon dadin. Hau gertatzen da, pisua eta bultzada berdintzen direlako.

Fuente: El Porqué de la Ciencia RTVE